Categorie Archief Berichten

Boxtel staat voor grote uitdagingen: we moeten overstappen op duurzame energie, meer woningen en bedrijven bouwen, én zorgen dat energie betaalbaar blijft voor iedereen. Lokaal opgewekte zonne-energie is daarbij onmisbaar. Zonneparken zijn geen last, maar juist een kans voor onze gemeente.

Een zonnepark levert veel meer op dan alleen stroom. Met minimaal 50% lokaal eigendom profiteren inwoners van Boxtel direct mee – niet alleen de ontwikkelaar, maar wij allemaal. Hoe meer zonne-energie we opwekken, hoe lager de stroomprijs, óók voor mensen zonder geschikt dak of budget voor zonnepanelen. En lokale zonne-energie maakt ons minder afhankelijk van grote energiebedrijven, fossiele brandstoffen en spanningen in het buitenland.

Maar, deze kans is uniek en eenmalig. Dit is voorlopig de laatste mogelijkheid om in Boxtel grootschalige zonneparken te realiseren. Als we nu nee zeggen, kunnen we straks geen nieuwe woningen of bedrijven meer aansluiten. Dan missen we onze klimaatdoelen, met grote gevolgen voor onze kinderen en kleinkinderen.

Zonnepark De Vorst is bovendien een gouden kans voor de ontwikkeling van het Greentech Park Brabant. Samen met een slimme ‘energy hub’ kunnen bedrijven daar volstaan met een kleinverbruik aansluiting tot 3×80 Ampère. Zo kunnen ze wél worden aangesloten en hebben ze geen last van netcongestie. En door biobased te bouwen leggen we CO₂ vast en verminderen we de stikstofuitstoot. Zo komen bedrijvigheid, innovatie, duurzame energie en milieuwinst samen. Wie wil dat nou niet? Daarom roepen wij partijen op: toon echt bestuurlijk lef, verander van standpunt en geef een positief bindend advies voor zonnepark De Vorst.

Helaas heeft de raad met een klein verschil tegen dit zonnepark gestemd. Dat hoeft nog niet het eind te betekenen. Omdat er geen goede (juridisch houdbare) onderbouwing is en het haaks staat op ons eigen beleid kan de provincie ingrijpen en zelf de regie nemen. Wordt vervolgt.

Vandaag (27 mei 2025) nemen we een besluit over 2 van de 4 zonneparken waarvoor een bindend advies wordt gevraagd, te weten: aan De Vorst en de Renbaan. Een besluit dat juridisch en inhoudelijk onderbouwd moet zijn, maar ook maatschappelijk gedragen. Om te beginnen met de juridische kant:

De projecten zijn geselecteerd via een openbare, transparante tender. Ze geven hiermee invulling aan het beleid dat door deze raad is vastgesteld in de visie zon en wind. De beoordelingscommissie Zonneparken was deskundig en onafhankelijk. Zo is de ruimtelijke inpassing van De Vorst beoordeeld door de commissie, en waar nodig aangepast en geaccepteerd binnen de tenderprocedure; ook door de andere initiatiefnemers. De aanvraag is getoetst aan wetgeving en beleid en Gedeputeerde Staten (GS) adviseren – onder voorwaarden – positief op de 4 zonneparken. Ook op het gebied van participatie en lokaal eigendom voldoen de plannen aan onze eigen beleidskaders en aan de oprichting van projectcoöperaties wordt aantoonbaar gewerkt. Complimenten voor de wethouder en de betrokken ambtenaren voor al hun harde werk!

Kortom: De projecten zijn juridisch correct, ecologisch verantwoord, ruimtelijk passend en voldoen aan de participatie eisen.

Daarnaast dragen deze zonneparken concreet bij aan onze opwekopgave van 80 miljoen kWh/jaar die Boxtel heeft afgesproken binnen de Regionale Energiestrategie Noordoost Brabant. Dat is een bestuurlijke afspraak waar we als gemeente aan gehouden zijn. En in onze eigen Visie zon en wind, door deze raad vastgesteld, is vastgelegd dat we dit realiseren via zon op dak én zon op veld.

Dit betekent dat als we als raad tóch een negatief bindend advies geven, zonder juridische grond of nieuwe feiten, we onszelf niet alleen juridisch maar ook bestuurlijk in de vingers snijden met veel risico’s:

Ten 1^e De rechter kan ons besluit vernietigen, wegens gebrekkige motivering of strijdigheid met vastgesteld beleid.

Ten 2^e Projectontwikkelaars kunnen schadeclaims indienen, omdat zij aantoonbaar op ons beleid vertrouwd hebben en kosten hebben gemaakt. Dit kan in de tonnen lopen.

Ten 3^e De provincie Noord-Brabant kan ingrijpen, bijvoorbeeld door locaties zelf aan te wijzen, onze invloed te beperken of besluiten van ons over te nemen.

En ten 4^e Het vertrouwen van inwoners en marktpartijen kan ernstig worden geschaad, met als gevolg dat lokale coöperaties afhaken en toekomstige projecten moeilijker van de grond komen.

En dan verliezen we dus niet alleen de regie, maar ook de maatschappelijke meerwaarde van deze projecten. Want deze zonneparken brengen Boxtel veel:

• Met voldoende eigen duurzame stroom opwek kunnen nieuwe woningen en bedrijven wèl aangesloten worden. En anders loopt niet alleen onze energietransitie vast maar dus ook onze bouwplannen en economie.
• Deze zonneparken maken Boxtel minder afhankelijk van fossiele import en helpen om de energie kosten structureel en voor iedereen te verlagen.
• Lokale, betaalbare energie is geen luxe maar noodzaak. De opbrengsten kunnen via coöperaties en fondsen terechtkomen bij onze inwoners. Zoals opbrengsten benutten voor minima, waarmee we echt en structureel iets kunnen doen tegen energie-armoede.
• Zonnepark de Renbaan wordt voor slechts 60% vol gelegd met panelen en de rest wordt groen. Dit is een flinke winst voor de biodiversiteit.
• En ja – zonnestroom is schone energie. Minder uitstoot, minder fijnstof, minder afhankelijk. Allemaal heel belangrijk voor een leefbare toekomst van onze kinderen en kleinkinderen.

Voorzitter, we begrijpen de twijfels en de zorgen van omwonenden, de wens om te vertragen, of eerst iets anders te doen. Maar die overwegingen zijn geen juridische grond voor afwijzing. En ze zijn óók geen reden om onze verantwoordelijkheid voor duurzaam beleid uit de weg te gaan. We hebben als raad eerder onze visie vastgesteld, we hebben beleidskaders opgesteld, en we hebben een tender laten uitvoeren. Dan is het nu ook tijd om te zeggen: we staan achter ons eigen beleid.

Dit is geen moment om politiek te vertragen of te twijfelen.

Dit is een moment om te laten zien dat Boxtel doet wat het zegt.

Voor de rechtszekerheid, voor betrouwbare goedkope,  schone energie en voor het vertrouwen van onze inwoners.

Combinatie95 roept deze raad daarom op:

Geef een positief bindend advies. Het moet, het is goed, en het helpt Boxtel vooruit!

Gelukkig was een (kleine) meerderheid voor en met nog wat aanpassingen kan het zonneveld gerealiseerd worden. In het verlengde hiervan is een motie aangenomen om dit zonnepark minimaal 20 jaar te “laten draaien” zodat er veel financiële opbrengst is om het duurzaamheidsfonds te vullen.

Tijdens de 4e editie van Tafelpraat heeft Combinatie95 met een brede en diverse groep inwoners
intensief gesproken over ondernemerschap in combinatie met duurzaamheid. Ook deze avond
kenmerkte zich door waardevolle en levendige gesprekken, waaruit verschillende zorgen en
suggesties naar voren kwamen. Hieronder delen wij de belangrijkste bevindingen en vragen.
De aanwezige ondernemers en betrokken inwoners benadrukten het belang van nauwer contact
tussen de gemeente en ondernemers(verenigingen) binnen Boxtel. De huidige communicatie
wordt ervaren als traag, waarbij het initiatief tot contact vaak bij de ondernemers zelf ligt. Ook
geven zij aan dat uitnodigingen aan de gemeente om aan te sluiten bij overleggen zelden worden
gehonoreerd. Daarnaast werd het belang van de uitstraling van bedrijventerreinen besproken. Het
aangezicht van een terrein wordt mede bepaald door de bedrijven die zich daar vestigen en de
kwaliteit van de openbare ruimte. Bedrijventerreinen dragen ook bij aan het algemene beeld van
Boxtel. Dit roept de vraag op in hoeverre de gemeente hier sturing op kan en wil geven.
Een ander belangrijk gespreksonderwerp was Greentech Park Brabant. Volgens de deelnemers
biedt dit project een unieke kans om een bedrijventerrein op duurzame wijze en met oog voor
Boxtelse ondernemers te ontwikkelen. Tegelijkertijd wordt al langere tijd een stilte ervaren
rondom dit initiatief. Er leeft zorg over de vraag of lokale ondernemers voldoende kansen krijgen
om zich daar te vestigen, mede gezien de uitdagingen rondom stikstof, hoge bouwkosten en
beperkte stroomcapaciteit. Een actieve rol van de gemeente is hierin cruciaal. Zo is biobased
bouwen niet per se duurder, stoot het minder stikstof uit en biedt het kansen voor innovatieve
verduurzaming. Lokale energieopwekking (zoals zonnepark De Vorst), gecombineerd met een
energy-hub, kan bovendien een oplossing bieden voor het stroomtekort op het stroomnet.
Onze vragen aan het college luiden als volgt:

1. Combinatie95 roept het college op om ambtenaren regelmatig te laten aansluiten bij algemene
   vergaderingen van ondernemersverenigingen, zodat men op de hoogte blijft van het reilen en
   zeilen van het lokale bedrijfsleven. Tevens kan dan een update worden gegeven over relevante
   beleidsontwikkelingen. Onderschrijft u het belang van dit structurele contact? Bent u bereid
   hierover concrete afspraken te maken met de ondernemersverenigingen?
2. Hoe kan het college regie houden op de invulling van de Boxtelse bedrijventerreinen, met name
   ten aanzien van welke bedrijven zich er vestigen? Is hier al beleid voor, of bent u voornemens
   beleid te ontwikkelen om meer sturing te geven aan de invulling van leegstaande of
   vrijkomende bedrijfspanden?
3. Onderschrijft het college de gedachte dat de uitstraling van bedrijventerreinen mede het beeld
   van Boxtel als gemeente bepaalt? Op welke wijze worden momenteel afspraken gemaakt over
   (het behouden van) de beeldkwaliteit van bestaande bedrijfspanden?
4. Wat is de huidige stand van zaken van Greentech Park Brabant? Krijgen ook jonge en kleinere
   ondernemingen voldoende kansen om zich daar te vestigen en te groeien?
5. Onderschrijft het college de kansen voor Greentech Park Brabant op het gebied van biobased
   bouwen in relatie tot de stikstofproblematiek? En de kansen voor lokale energieopwekking en
   een energy-hub als oplossing voor de krapte op het stroomnet?
   Worden deze opties besproken met de geïnteresseerde ondernemers? Heeft het college een
   plan om ondernemers voorlichting te geven over de voordelen van duurzaam bouwen, en dat
   dit niet per se duurder hoeft te zijn dan reguliere bouw?

We verwachten de de antwoorden (pas) 27 mei.

Tijdens de informatieavond van 19 november 2024 over arbeidsmigratie werd duidelijk dat de gemeente Boxtel geen goed zicht heeft op het precieze aantal arbeidsmigranten dat woonachtig is in onze gemeente. In de beantwoording van de wethouder op de vragen van PvdA-GroenLinks tijdens het vragenhalfuurtje in de raadsvergadering van 4 februari 20254 bleek tevens dat er geen extra inspanning wordt geleverd vanuit het college om arbeidsmigranten in te schrijven in de Basisregistratie Personen (BRP). Daarnaast blijkt uit recente statistieken dat ongeveer de helft van de arbeidsmigranten in Nederland niet staat ingeschreven in de BRP. Dit is erg zorgelijk, want zonder inschrijving in de BRP is een arbeidsmigrant extra kwetsbaar en heeft deze bijvoorbeeld geen toegang tot zorg en sociale voorzieningen. Daarnaast is het voor de gemeente belangrijk om een zo nauwkeurig mogelijk beeld te hebben van het aantal arbeidsmigranten dat woonachtig is in haar gemeente. Dit is essentieel om beleid beter af te stemmen op deze doelgroep en kan in noodsituaties zelfs van levensbelang zijn. Hierover hebben wij de volgende vragen gesteld en ze zijn hier later aangevuld met de antwoorden:

1. Is het voor arbeidsmigranten mogelijk zich permanent (als ingezetene) in te schrijven in de BRP op het adres van een (toekomstige grootschalige) huisvestigingslocatie? Zo nee, waarom niet?
   Iedereen die naar redelijke verwachting gedurende een half jaar ten minste twee derde van de tijd in
   Nederland verblijf zal houden, kan en moet zich op grond van artikel 2.38 van de Wet basisregistratie personen inschrijven op het woonadres. Dit geldt ook voor arbeidsmigranten die wonen op een huisvestinglocatie.
2. De Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) maakt het mogelijk voor arbeidsmigranten om zich op een briefadres in te schrijven. Wat is het gemeentelijke beleid als een arbeidsmigrant zonder vast
   woonadres zich wil laten inschrijven in de BRP? Indien er geen beleid is, gaat u hiervoor beleid
   opstellen? Zo ja op welke termijn, zo nee waarom niet?
   Het is niet de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit die bepaalt of iemand ingeschreven wordt op een
   briefadres. In art 2.38 lid 1 wet BRP is beschreven wanneer iemand in aanmerking komt voor een
   briefadres. De regels zijn voor alle burgers hetzelfde, dus er wordt geen speciaal beleid gemaakt voor de inschrijving van arbeidsmigranten op een briefadres.
3. De LAA maakt het doen van een adresonderzoek mogelijk bij twijfel over juiste registratie bij
   adressen. Hoeveel adresonderzoeken en huisbezoeken hebben in de gemeente Boxtel in het
   afgelopen jaar (2024) plaatsgevonden? En in hoeverre heeft dit geleid tot een verbetering van de
   BRP in onze gemeente?
   Bij een signaal over twijfel over de juistheid van adresgegevens wordt er een onderzoek opgestart naar het adres. In Boxtel zijn in 2024 in totaal 314 adresonderzoeken opgestart en zijn ca 55 huisbezoeken uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan is de kwaliteit van het BRP verbeterd. De burgers die hier verblijven zijn ingeschreven en anderen die er niet meer verblijven zijn na de onderzoeksprocedure uitgeschreven.
4. Wordt er in de gemeente Boxtel al samengewerkt met belangrijke werkgevers en huisvesters om de
   registratie van arbeidsmigranten in de BRP te verbeteren of gaat het college dit in de nabije
   toekomst doen? Zo nee, waarom niet?
   Bij adresonderzoeken wordt er contact opgenomen met de verhuurder/huisvester en met sommige
   verhuurders is er structureler contact over de bewoning op een adres. Daarnaast is de gemeente aan het onderzoeken of het mogelijk is om een pilot te starten met inschrijving op locatie bij Vion.
5. Kunnen arbeidsmigranten accommodaties/kamers in (toekomstige grootschalige) huisvestiging
   zelfstandig huren als particulier, of zijn deze uitsluitend toegankelijk via uitzendbureaus en
   werkgevers? Welke beperkingen en voorwaarden gelden hierbij?
   Arbeidsmigranten zijn niet verplicht om te gaan wonen in het complexgewijze huisvestingscomplex en mogen ook voor eigen woonruimte zorgen. De keuze wie er wordt toegelaten tot de accommodatie is aan de exploitant van de complexgewijze huisvestingsvoorziening. Zowel de raad als het college hebben hier geen regels over opgenomen in de Verordening huisvesting arbeidsmigranten Boxtel 2022 en Regeling huisvesting arbeidsmigranten Boxtel 2022.
6. Wordt er bij het huisvesten van arbeidsmigranten in onze gemeente huurcontracten opgesteld
   tussen huurder en verhuurder, of is huisvesting gekoppeld aan een arbeidsovereenkomst?
   De Wet goed verhuurderschap die in juli 2023 van kracht is geworden geeft de verplichting het
   arbeidscontract en de huurovereenkomst los van elkaar aan te bieden bij woningverhuur aan
   arbeidsmigranten.
7. En in het verlengde daarvan, zal er ook controle zijn of de verhuurder geen dochterbedrijf is van het
   uitzendbureau waar de arbeidsmigrant in dienst is, of dat er geen andere soort juridische relatie
   bestaat tussen uitzendbureau/werkgever en verhuurder?
   Het is niet verboden dat een dochterbedrijf de verhuurder van een woning is zolang het arbeidscontract en de huurovereenkomst los van elkaar worden aangeboden. Daar zal dus niet op gecontroleerd worden.
8. Kunnen arbeidsmigranten in de kamers van (grootschalige) huisvestiging blijven wonen als deze een
   vast contract krijgen?
   Nee, het huisvestingscomplex is bedoeld voor arbeidsmigranten die hier maximaal 3 jaar verblijven.
   Arbeidsmigranten die langer verblijven dienen zich te begeven op de reguliere woningmarkt.
9. Is het college het eens met VRO dat het belangrijk is dat deze informatie in de taal van de
   arbeidsmigrant beschikbaar is (Pools, Roemeens, Bulgaars en Oekraïens bijv.)?
   Ja, het is belangrijk dat alle informatie in meerdere talen beschikbaar is. De technische ontwikkeling dat dit via mobiele telefoons automatisch beschikbaar is, is daarom van toegevoegde waarde. Daarnaast is het op de site van de gemeente Boxtel mogelijk om teksten te vertalen (selecteren en kies vertalen) in 29 talen, zo ook de pagina “meldpunt goed verhuurderschap”. Op dit moment wordt er gewerkt om dit nog gebruiksvriendelijker te maken. De site van wet goed verhuurderschap is niet in ons eigen beheer.
10. Naast dit meldpunt, welke maatregelen neemt de gemeente nog meer om misstanden te voorkomen, zoals gedwongen verhuizingen of intimidatie door verhuurders?
    Dergelijke klachten hebben we tot op heden niet ontvangen. Als we deze signalen ontvangen, zullen we daar binnen onze wettelijke mogelijkheden tegen optreden.
11. Deelt het college onze zorgen over de neutraliteit en toegankelijkheid van het informatiepunt voor
    arbeidsmigranten in Boxtel?
    Wij delen uw zorgen niet. Het BMIP (Brabants Migratie Informatie Punt) biedt laagdrempelige
    ondersteuning en advies aan arbeidsmigranten. Doel is om werkomstandigheden en levenskwaliteit van arbeidsmigranten te verbeteren. Het is een landelijke pilot vanuit het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PNB en vijf Brabantse Arbeidsmarktregio’s. Vanwege behaalde positieve resultaten is de pilot in versneld tempo verder uitgerold, onder de nieuwe naam Workinn.nl (WIN). Onlangs heeft een bedrijfsbezoek aan WIN bij Vion plaatsgevonden. Hieruit is ons gebleken dat WIN toegankelijk en neutraal is voor arbeidsmigranten werkende bij Vion. Het aantal arbeidsmigranten wat het informatiepunt bezoekt neemt gestaag toe omdat arbeidsmigranten elkaar informeren over WIN. Ook is het personeel van WIN meerdere talen machtig wat het WIN toegankelijk maakt. Begin deze maand is er een extra consulente gestart die Bulgaars spreekt. Dit neemt niet weg dat wij ook streven naar uitbreiding van het aantal WIN’s in onze gemeente.
12. Gaat het college in gesprek met het Brabants Migratie Informatie Punt (BMIP) om de mogelijkheid te
    bespreken om het informatiepunt in de gemeente Boxtel op een onafhankelijke locatie toegankelijk
    te maken voor alle arbeidsmigranten in onze gemeente? Zo nee, waarom niet?
    Wij denken dat het WIN (voorheen BMIP) in Vion een goede ontwikkeling is en zijn niet voornemens om te vragen deze te verplaatsen. Wel blijven wij structureel in overleg met de organisatie van WIN om te bekijken of er mogelijkheden zijn om meerdere locaties in onze gemeente te openen.
13. Gaat het college de resultaten tot zich nemen die in Q2 worden geboekt met deze methode in de
    gemeente Roosendaal? Zo nee, waarom niet?
    Er is regelmatig contact met de projectleider BMIP. Belangrijke resultaten worden altijd met elkaar
    gedeeld.
14. Hoe wordt gemonitord of het Boxtelse beleid ten aanzien van arbeidsmigranten en huisvesting
    daadwerkelijk leidt tot betere woonomstandigheden van arbeidsmigranten en dat dit beleid bijdraagt aan het voorkomen dat arbeidsmigranten in kwetsbare posities terechtkomen? Op basis van welke criteria wordt beoordeeld of het beleid succesvol is?
    Het belangrijkste doel van ons beleid is het realiseren van goede huisvesting voor arbeidsmigranten voor zowel bewoners als omwonenden. Hiervoor zijn een groot aantal randvoorwaarden in de
    arbeidsmigrantenhuisvestingsvergunning opgenomen. Indien niet voldaan wordt aan de gestelde
    randvoorwaarden kan er gehandhaafd worden. Daarnaast zijn we aan het onderzoeken of het
    implementeren van het zorgbeheersysteem, wat ontwikkeld is door de vereniging Huisvesting
    Arbeidsmigranten, een extra uitkomst kan bieden. De evaluatie zal, zoals afgesproken tijdens de
    raadsvergadering van 24 oktober 2023, plaatsvinden op het moment dat een complex gerealiseerd is en 1 tot 1,5 jaar operationeel is. Op die manier kan alles goed afgewogen worden. Na deze evaluatie kan bepaald worden of het huidige vastgestelde beleid bijgesteld moet worden. De raad zal betrokken worden bij deze evaluatie.
    

Een compliment aan de betrokken ambtenaren voor dit heldere en duidelijk stuk. Combinatie95 ziet nog wel een aantal verbeterpunten.

Keer op keer geven onze inwoners aan verkeersveiligheid het aller belangrijkste te vinden. Een ruime meerderheid ervaart de verkeersveiligheid als slecht, vooral door de hoge snelheid van gemotoriseerd verkeer. Dus goed dat de meest kwetsbare verkeersdeelnemers de hoogste prioriteit krijgen. Zeker gezien het feit dat de laatste jaren het aantal verkeersslachtoffers toeneemt, met name onder fietsers. Onze inwoners geven aan vaker de fiets te zullen pakken als dat veiliger en sneller wordt dus daar moet volgens ons de hoogste prioriteit liggen. Veilig kunnen lopen is uiteraard ook belangrijk maar in de meeste Boxtelse wijken zijn al stoepen. In de kleine kernen is dat vanwege ruimtegebrek soms lastiger maar daar is de maximum snelheid al 30 km. OV en de moderne variant “Mobility As A Service” zijn momenteel slechts zo’n 5% van ons vervoer maar de verwachting is dat dit snel zal stijgen zodra er zelfrijdende auto’s zijn. Wagenbezit zal nog lang belangrijk zijn maar het is goed om de negatieve effecten nu al waar mogelijk in te perken.

De afkorting STOMP vinden we nogal gekunsteld en volgens ons zou de prioritering iets anders moeten zijn: Fietsen, Lopen, OV, Wagenbezit, afgekort: FLOW. oftewel “go with the FLOW”.

In de tekst lezen we: In een duurzaam veilige wijk rijdt gemotoriseerd verkeer met maximaal 30 km/uur. Ook zijn er goede voetgangersvoorzieningen, kan er prettig gefietst worden en zijn er goede verbindingen met andere woonwijken en kernen. De fietsverbindingen laten aanhaken op de snelfietsroute die door Boxtel gaat lopen heeft ook onze voorkeur. De SWOV en ANWB adviseren maximaal 30 km/uur in woonwijken of vrij liggende fietspaden want dat scheelt veel doden en gewonden. Goed om te lezen dat alle drukke Boxtelse wegen zoals Annastr, Van Hornstr. Baroniestr. Etc. ook 30 km worden. Voor die maximale snelheid is educatie en handhaving belangrijk maar vast niet afdoende. Vraag: kijkt het college ook naar de mogelijkheid van eigen flitspalen?

Voor Combinatie95 is het idee nieuw om de Verbinding A2 N618 (naar Schijndel), door te trekken naar de Barrierweg. Dit zou gepaard gaan met heel veel nieuw asfalt en hoe weten we zeker dat de meerderheid van Liempde dit echt wil. Maar goed, een onderzoek naar “meerwaarde en effecten” kan weinig kwaad maar deze weg lijkt ons sowieso weinig kansrijk.

Verder staat er wel heel stellig in dat de Noordelijke Ontsluiting er komt. Volgens Combinatie95 ontbreekt daar de hele belangrijke kanttekening dat nut en noodzaak eerst aangetoond moeten zijn. En pas nog gaf de raad aan dat die weg nog niet opgenomen moest worden in de omgevingsvisie. Die weg is nl. volgend op andere mogelijke ontwikkelingen, zoals woningbouw in NW en de afsluiting van spoorwegovergangen. Daarom dienen we samen met de SP een amendement in om dit toe te voegen.

Het aantal elektrische auto’s neemt snel toe. In 2024 had bijna de helft van alle nieuwe auto’s een stekker. Goede zaak, want dan wordt de lucht schoner, is er minder fijnstof en stikstof uitstoot. En steeds meer EVs kunnen als thuisbatterij gebruikt worden en kunnen zo de netcongestie verminderen. Inderdaad is een uitgebreid en goed toegankelijk netwerk van oplaadpunten noodzakelijk om de transitie naar elektrische mobiliteit te bevorderen. Maar het beste argument is de portemonnee. Vraag: hoe zorgt het college ervoor dat de laadtarieven scherp zijn en blijven?

Als je met eigen zonnepanelen een EV oplaadt dan rij je qua energie voor 1 ct/km en bespaar je gemiddeld 1000 euro per jaar. Maar lang niet iedereen heeft een eigen oprit en dat voelt oneerlijk. Blijkbaar is het college geen voorstander van een laadhengel of stoepgoot. Is het college bereid dit toch toe te staan onder de strikte voorwaarde dat men die parkeerplaats niet kan claimen? Tot slot, het goede voorbeeld geven is ook belangrijk. Maar de gemeente heeft niet gekozen voor elektrische vuilniswagens met als reden dat er niet voldoende stroom op de milieustraat is. Vraag: waarom heeft het college niet gekozen voor een flinke batterij? Want dan kan het wel en die zijn inmiddels goed betaalbaar, en met eigen zonnestroom wordt het schoner en structureel goedkoper. We hopen dat het nog en anders vinden we het een gemiste kans.

Een aantal bewoners aan de Heidonk en omgeving ondervinden al jaren overlast van de zomereiken en beuken; bestaande uit onder meer veel blad en eikels in de tuinen, maar ook schaduw en geluidsoverlast van vallende eikels. Met het voorstel voor verzwaarde snoei, dat in de raadsvergadering van 4 februari 2025 is aangenomen, zal de overlast niet volledig worden weggenomen, maar hopelijk wel aanzienlijk verminderen.  

Combinatie95 ziet dat het niet eenvoudig is om een oplossing te vinden die de overlast vermindert maar ook zorgt voor het behoud van grote, gezonde bomen die een flinke bijdrage leveren aan water vasthouden, verkoeling en biodiversiteit en aan de kenmerkende laanstructuur in deze buurt. Het voorstel van Balans en de VVD – het kappen van alle bomen en herplanting – kon dan uiteraard ook niet op onze steun rekenen. In plaats daarvan hebben wij de wethouder om meer praktische maatregelen gevraagd. Zo hebben wij de toezegging gekregen dat de evaluatie niet over vier jaar, maar al over twee jaar zal plaatsvinden, waarbij wordt gekeken of de maatregelen het gewenste resultaat hebben opgeleverd. Daarnaast hebben wij de wethouder gevraagd of er ruimte is voor maatwerk bij de uitvoering van de verzwaarde snoei, aangezien de ervaren overlast sterk verschilt per situatie. De wethouder heeft dit bevestigd.  

Wij zijn blij dat het voorstel is aangenomen en hebben er vertrouwen in dat de overlast verminderd zal worden.  

Tijdens de raadsvergadering van 4 februari 2025 hebben we ingestemd met de aankoop van enkele percelen met adres Brede Heide 2 voor een prijs van €955.000,-. Hiervoor wordt 6000 m2 perceel met bestaande bebouwing, gelegen aan de rand van de bebouwde kom van Lennisheuvel en zeer mooi tegenover park Boscheind, gekocht.

Om meerdere redenen was dit voor onze fractie een ‘no brainer’. Het is namelijk hoog nodig dat er in Lennisheuvel meer gebouwd gaat worden. ‘Achter D’n Eijngel’ laat helaas ook nog steeds op zich wachten. Daarnaast valt deze locatie vanwege haar ligging deels onder inbreiding en is de bestemming van een deel van de percelen al toereikend om er snel mee aan de slag te kunnen.

Naast het feit dat de woningen die hier gebouwd gaan worden vanzelfsprekend helpen aan het woningtekort vonden wij het toch belangrijk om, middels een motie, er op aan te dringen dat de woningen die beschikbaar komen uitsluitend voor starters en senioren worden gebouwd. Deze motie hebben wij, na het ontraden door het college, ingetrokken.

Fijn dat het college in deze situatie gebruik heeft gemaakt van haar mogelijkheid om actief grond aan te kopen. Hopelijk komt er snel een vervolg.

Onze partij wil graag in goed contact blijven staan met onze inwoners en weten wat er leeft.
Daarom organiseren we verschillende activiteiten zoals Prikpraat, Fietspraat en, zoals inmiddels
bekend, ook Tafelpraat. Hierbij gaan we in gesprek met betrokken inwoners over uiteenlopende
thema’s die spelen in onze gemeente. Tot nu toe hebben we drie sessies georganiseerd.
Combinatie95 heeft in haar derde Tafelpraat met een brede groep inwoners intensief gesproken
over de Energietransitie en de betrokkenheid van burgers daarbij. Ook tijdens deze avond hebben
we waardevolle en levendige discussies gevoerd, waaruit een aantal vragen en voorstellen is
ontstaan. Hierna volgen de belangrijkste conclusies van deze avond.
Volgens de deelnemers aan deze derde Tafelpraat moet de gemeente zich nog gerichter inzetten
om de urgentie en kansen van de klimaatopgave bij de gemiddelde Boxtelaar op het netvlies te
krijgen. Men ziet het belang in van grootschalige opwek in de gemeente Boxtel maar men wil niet
dat kleinschalige initiatieven uitgesloten worden. Zoals locaties van bijvoorbeeld 30 zonnepanelen,
die moeten individuele energiegebruikers ook de kansen bieden om te verduurzamen. Hetzelfde
geldt voor 2 of 3 ondernemers die elkaar opzoeken om energie uit te wisselen. Daar lijkt nu geen
ruimte voor en dat is een gemiste kans. We moeten niet alleen inzetten op grootschalige
energiehubs. We hebben de volgende suggesties gegeven en vragen gesteld en hier later aangevuld met de antwoorden:

1. Wij roepen het college op om niet alleen in te zetten op grote zonneparken, maar eveneens kleine initiatieven van bijvoorbeeld 30 zonnepanelen, ook in het buitengebied, een kans te geven. Welke
   kansen ziet het college hiertoe en hoe gaat zij dit oppakken?
   We staan open voor genoemde kleinschaligere initiatieven. Ook onderzoeken we diverse mogelijkheden om slimmer om te gaan met de beperkingen van netcongestie. Dit is deels onderdeel van ons dagelijkse werk en we gaan hierover graag het gesprek aan met inwoners en bedrijfsleven. Een aantal van die gesprekken loopt ook al. Daar liggen dus ook nu al kansen. Zonneparken voor eigen gebruik kunnen mogelijk gemaakt worden in een omgevingsplan. Onder de Omgevingswet moet iedere gemeente een omgevingsplan voor haar hele grondgebied vaststellen. In dat proces zijn kansen voor het college om dit op te pakken en deze ambitie op te nemen in het programma
   duurzaamheid als onderdeel van de Ambitie Inclusieve Duurzaamheid 4: zo snel mogelijk energieneutraal. De planning van deze onderdelen van het programma moet nog gemaakt worden en is nu nog niet bekend.
2. Geef ook kleinschalige initiatieven op Boxtelse bedrijventerreinen een kans. Als 2 of 3 bedrijven de handen ineen willen slaan om hun energiehuishouding op elkaar af te stemmen moet dat mogelijk zijn en door de gemeente gefaciliteerd worden. Is het college hiertoe bereid en, zo ja, hoe gaat ze dit dan oppakken?
   De uitwisseling van elkaars opwek van zonnepanelen op daken op bedrijventerreinen is onder bepaalde voorwaarden al mogelijk via zogenaamde directe lijnen of via energiehubs. Daarvoor moeten afspraken gemaakt worden met de netbeheerder, maar als gemeente kunnen we dit wel stimuleren en waar nodig en mogelijk ook faciliteren. De samenwerking met ondernemers op bedrijventerrein Ladonk is belangrijk om gezamenlijke ambities en doelen te kunnen bereiken. De afgelopen jaren is er door de gemeente al intensief samengewerkt met de stichting Klankbord Ladonk Boxtel. Onlangs is een samenwerkingsovereenkomst ondertekend door de stichting en gemeente. De samenwerking is gebaseerd op de gedeelde ambitie om elkaar structureel en integraal te blijven betrekken bij economische vraagstukken die bijdragen aan een sterker en inclusiever bedrijventerrein, zoals veiligheid, bereikbaarheid, werkgelegenheid en energietransitie. Die bereidheid is er dus.
3. De inbreng en betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers is onmisbaar om de energietransitie tot een succes te maken. Geef beide partijen bij aanvang van een traject een zo groot mogelijke rol bij de keuzes die gemaakt worden (o.a. locatie). En verdeel de lasten en lusten zo goed mogelijk over onze gemeente. Dat helpt de transparantie en vergroot de betrokkenheid en het draagvlak. Wij zien daarvoor graag een plan van aanpak, waar we op steeds terug kunnen vallen. Kan het college ons zo’n plan van aanpak toezeggen?
   Wij nemen aan dat deze vraag zich richt op de tweede tender zonneparken, die we overwegen na afronding van de eerste tender. Wij gaan graag met hen in gesprek om ze een zo groot mogelijke rol te geven en komen met een aanpak hiervoor.

Onlangs is Combinatie95 gestart met een nieuw initiatief genaamd Tafelpraat. Onze partij blijft graag in goed contact staan met onze inwoners om te weten wat er leeft. Daarom organiseren we verschillende activiteiten zoals Prikpraat, Fietspraat en nu dus ook Tafelpraat. Met deze nieuwe activiteit gaan we in gesprek met betrokken inwoners over uiteenlopende thema’s die spelen in onze gemeente. Hierbij hebben we waardevolle en levendige discussie, waaruit vragen en suggesties ontstaan. Over het onderwerp Natuur & Landschap vragen wij uw aandacht over het volgende:
Meerdere inwoners gaven aan dat het niet duidelijk is waar ze terecht kunnen in de gemeente Boxtel met vragen, bijvoorbeeld over subsidies. Daarnaast werd aangegeven dat het jammer is dat ze niet actief worden benaderd door de gemeente ondanks dat hun initiatieven bekend zijn. Een cultuurcoach (zoals beschreven in het beleidsplan Kunst & Cultuur) maar dan voor natuur en landschap zou als erg welkom en nuttig worden ervaren. Hierover hebben we de volgende vragen gesteld en hier later aangevuld met de antwoorden:

1. Bestaat er binnen de gemeente al een persoon of loket waar inwoners en stichtingen terecht kunnen
   met vragen over natuur en landschap?
   Ja, er is al geruime tijd een beleidsadviseur Natuur en Landschap actief waar inwoners en stichtingen
   terecht kunnen met vragen over natuur en landschap. Aanvullend kunnen inwoners met ideeën en
   initiatieven terecht bij onze wijkmakelaars, die hen helpen deze uit te werken en intern de juiste
   ambtelijke afdelingen hierbij te betrekken.
2. Vraag 2. Zo niet, welke mogelijkheden bestaan er om een loket hiervoor in het leven te roepen of
   een specifieke persoon binnen de organisatie te belasten met vragen over natuur en landschap?
   Zie beantwoording vraag 1.
3. Vraag 3. Recent heeft het Van Gogh Nationaal Park de officiële status gekregen van nationaal park
   en de Boxtelse natuurgebieden maken hier deel vanuit. Zijn er al plannen om lokaal aan de slag te
   gaan met het masterplan van het Van Gogh NP en hoe sluit dit plan aan op de bestaande
   gemeentelijke visie voor natuur en landschap?
   Er zijn verschillende initiatieven, die binnen de verschillende programma’s onder het Masterplan Van
   Gogh Nationaal Park binnen onze gemeente meedraaien. Zoals bijvoorbeeld het project Brabants
   Bodem.
   Daarnaast werken we aan een Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit als uitwerking van de
   ambities van de ontwerp-omgevingsvisie. In zowel het Programma als de daarbij horende
   Uitvoeringsagenda Natuur, Landschap en Biodiversiteit zal aansluiting gezocht worden bij het
   Masterplan Van Gogh Nationaal Park.
4. Vraag 4. De kwaliteit van ons grondwater en de natuur staat onder druk, door onder meer het
   gebruik van bestrijdingsmiddelen en meststoffen. Op welke manier kan de gemeente ervoor zorgen
   dat de uit- en afspoeling van deze stoffen beperkt wordt?
   In de basis is de provincie het bevoegd gezag voor de kwaliteit van het grondwater. Daarnaast moet eind
   2027 voldaan worden aan de Kaderrichtlijn Water (KRW) met betrekking tot de kwaliteit van het
   oppervlaktewater. Hiervoor staat in eerste instantie het waterschap voor aan de lat.
   De vragen over de rol van de gemeente kunnen op dit moment niet concreet worden beantwoord. De
   beantwoording van deze vragen maken deel uit van het Programma Vitaal landelijk gebied en het
   Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit. Hierin worden de doelen uit de Omgevingsvisie nader
   uitgewerkt.
5. Vraag 5. Is het college ermee eens dat het beperken van het gebruik van deze stoffen cruciaal is
   voor het verbeteren van de grondwaterkwaliteit, de natuur in de buitengebieden en voor het
   beschermen van de gezondheid van onze inwoners?
   We delen de mening dat het beperken van het gebruik van deze stoffen een bijdrage levert aan de
   gezondheid van onze inwoners.
6. Vraag 6. Er zijn de afgelopen tijd mooie initiatieven geweest vanuit de gemeente Boxtel voor
   vergroening van de gemeente, zoals de tegeltaxi. Gezien de toenemende hittestress zijn dit soort
   initiatieven erg belangrijk. Echter valt er nog veel winst te behalen in vergroening van de bebouwde
   kom, welke concrete acties kunnen we op korte termijn verwachten om de vergroening van de
   gemeente verder door te zetten?
   Er staan weer veel acties op het programma dit jaar om tuinen en/of de openbare ruimte te vergroenen.
   Over campagnes en acties wordt gecommuniceerd via sociale media, nieuwsbrief en de gemeentelijke
   website.
   Enkele lopende acties zijn: regenton, watercoach, waterhandjes, geveltuin, tuincoaches, webinar
   levende tuin, workshop levende tuin en de tegeltaxi. Daarnaast wordt er nog gewerkt aan een aantal
   nieuwe acties.
   Onze inwoners kunnen ook zelf aan de slag, ook door het aanvragen van subsidies. Dat geldt ook voor
   scholen. Waar nodig kunnen burgers en scholen meer ondersteuning krijgen. Dat is maatwerk.
   Vanuit diverse buurten vormen zich buurtteams, die samen tuinen en/of openbare ruimte willen
   vergroenen. Deze initiatieven worden door ons ondersteund en geholpen.
   Daarnaast gaan we dit jaar locaties in de gemeente inventariseren waar bomen en struiken kunnen
   worden toegevoegd. Hier gaan we vervolgens mee aan de slag, zodat we zoveel mogelijk potentiële
   locaties kunnen vergroenen.

Alle succesvolle beschavingen zijn gebaseerd op een vijftal pijlers, te weten: voedsel, informatie, transport, arbeid of energie en materialen. En op al deze gebieden gaat de komende tijd veel veranderen. Zo verwacht men een omslag naar voeding met meer plantaardige eiwitten, omdat dit gezonder is en beter voor het milieu, en gaat kweekvlees en melkeiwitten uit reactorvaten doorbreken. Qua informatie worden nu de grote mogelijkheden en bedreigingen van kunstmatige intelligentie en quantum computers al zichtbaar. Transport en vervoer zal steeds vaker elektrisch worden en over een paar jaar ook zelfrijdend. Voor arbeid of energie gaan we steeds meer inzetten op robotisering en elektrificeren op hernieuwbare stroom. Zo verwachten netbeheerders dat in 2035 al onze stroom duurzaam opgewekt wordt. Momenteel gebruiken we ieder jaar meer grondstoffen dan de aarde kan aanvullen en dat is niet houdbaar. Materiaalgebruik moet daarom circulair worden, dus niet dumpen maar hergebruiken. Met deze omgevingsvisie kijken we 16 jaar vooruit en het is wel zeker dat we door de werkelijkheid ingehaald zullen worden. Verstandig dus om deze visie iedere 4 jaar te herijken. Om onze rol als raad bij de uitwerking te borgen dient Combinatie95 samen met CDA, D66, Balans en VVD een Motie in met als titel “rol van de raad”.

Boxtel staat voor enorme opgaves op o.a. het gebied van economie, woningbouw en landbouw. Combinatie95 vindt het belangrijk dat de realisatie van onze ambities niet ten kost gaat van de bescherming en het behoud van onze natuur. Goed dus dat de beken de ruimte zullen krijgen en dat de beekdalen niet in aanmerking komen voor woningbouw of andere ontwikkelingen.

Extreme weersomstandigheden zullen steeds vaker voorkomen. De kans op periodes met droogte en ook op hoogwater en overstromingen zal daarmee aanzienlijk toenemen. Klimaat-adaptieve maatregelen, zoals het laten infiltreren en beter vasthouden van water zijn daarom echt nodig. De Boxtelse natuurgebieden en met name de Kampina staan erg onder druk door verdroging en te veel stikstof. Goed dat er nadrukkelijk aandacht is om de biodiversiteit van onze natuurgebieden te vergroten en ze, waar mogelijk, te verbinden. Hierdoor blijft recreatie in onze natuurgebieden voor toekomstige generaties nog steeds mogelijk, zonder verstoring van de natuur.

Tijdens de participatie heeft 78% van de ruim 600 deelnemers aangegeven te willen dat Boxtel uiterlijk in 2040 energieneutraal is. Maar in de omgevingsvisie staat een soort ontsnappingsclausule  om ‘’ten minste’’ gelijk te lopen met de ambities van het Rijk en zij gaan voor 2050. Combinatie95 vindt dat we wel iets moeten doen met het zeer duidelijke signaal van onze inwoners en bovendien is al duidelijk dat na 2030 gemeenten bij ruimtelijke ontwikkelingen hun energie opwek plannen concreet moeten maken. Dit nalaten zal onze ambities op het gebied van nieuwe woningen, economie en elektrisch vervoer ernstig vertragen. Daarom dient Combinatie95 samen met SP, PvdA/GL en D66 een amendement in om uiterlijk in 2040 energieneutraal te zijn.

Ook onze mobiliteit moet een omslag maken naar duurzame energie. Daarvoor schaarse groene waterstof als brandstof te gebruiken is, volgens de duurzame waterstofladder, onverstandig. Bij de opwek van waterstof, verbranding of weer omzetten naar stroom gaat veel energie verloren. Wij willen de deur openhouden om de meest efficiënte en rendabele optie te kunnen kiezen. We dienen daarom samen met de SP, PvdA/GL, D66 amendement “duurzame energie voor vervoer” in.

Ook voor bedrijventerreinen hebben we te maken met schaarse grond en Combinatie95 staat daarom achter de keuze om bedrijven die veel ruimte innemen en weinig meerwaarde hebben voor Boxtel, te weren. Focus op banen die aansluiten bij de opleidingsachtergrond van onze inwoners vinden we goed. En ook de inzet op bedrijven die iets toevoegen want dit zou indirect moeten voorkomen dat het aantal laagbetaalde arbeidsmigranten toeneemt. Maar het is beter dat expliciet te benoemen en daarvoor dient Combinatie95 samen met SP, PvdA/GL, D66 amendement “Instroom laagbetaalde arbeidsmigranten ontmoedigen in.

Voor de versterking van het dorpshart van Boxtel is een aantrekkelijk en compact centrum het juiste uitgangspunt. Voor het aantrekken van bezoekers van buiten is een aantrekkelijke route van het station naar het centrum belangrijk, met name voor voetgangers. Ook voldoende parkeerplaatsen rondom het station en in de nabijheid van het centrum en goede fietsverbindingen tussen de 4 kernen zouden moeten bijdragen aan de versterking van het dorpshart.

In de hoofdstukken ‘krachtige economie” en “landelijk gebied” krijgt de agrarische sector aandacht voor: de ontwikkelingsrichting van bestaande bedrijven, voor de mogelijkheden voor omschakeling en voor stoppende agrariërs. We zijn het niet met de ZLTO eens dat er uitgegaan wordt van een negatieve beeldvorming van de huidige land- en tuinbouw. We begrijpen wel dat zij zich afvragen wat dit allemaal betekent voor bestaande bedrijven en hun mogelijke opvolgers. De aandacht voor bodem en water en een gezonde leefomgeving wordt steeds groter. Hoewel daar al door veel agrariërs grote stappen zijn gezet is er nog meer nodig. Wij denken dat er echt nog voldoende mogelijkheden en kansen liggen. Dit staat niet in deze visie maar zal nader uitgewerkt worden in het programma landelijk gebied.

De omgevingsvisie trapt af met: “In de gemeente Boxtel is het prettig wonen én goed werken.” Wat ons betreft hoort daar ook nog “goed leven” bij. Wonen gaat alle mensen aan en daarom is een duidelijke visie en deze proberen te realiseren heel belangrijk. Hoe moeilijk de opgave ook is, in dit document worden gelukkig enkele duidelijke piketpaaltjes uitgezet om de gemeente Boxtel met haar kernen Esch, Liempde en Lennisheuvel van een leefbare en duurzame woonomgeving te voorzien. Die kernen en wijken van Boxtel zijn, zoals een inspreker het noemde, de “parels” van de gemeente. Ze hebben unieke cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten waar we goed voor moeten zorgen zodat we deze blijvend kunnen koesteren. De uitstraling wordt bepaald door de inrichting, de gebouwen en het groen. Met name het groen kan in veel wijken en kernen versterkt worden. Inwoners voelen zich prettiger in een groene omgeving en het helpt tegen hittestress, bij opvang van water, voor de biodiversiteit en geeft ook mogelijkheden om te bewegen en elkaar te ontmoeten.

Combinatie95 vindt de vitaliteit van kernen en wijken enorm belangrijk. Doorgaand gemotoriseerd verkeer wordt zoveel mogelijk geweerd maar nog beter nog zou het zijn als de kernen en wijken als eindbestemming benoemd worden. We zien dat in de kernen Lennisheuvel, Esch en Liempde de voorzieningen onder druk staan. Het toevoegen van woningen draagt indirect bij aan het in stand houden en versterken van voorzieningen zoals scholen, gemeenschapshuizen, sportclubs en andere verenigingen. In Boxtel staan een aantal grote uitbreidingslocaties gepland en zowel Lennisheuvel als Liempde hebben nog een duidelijk zoekgebied voor woninguitbreiding. Esch is omringd door beekdalen dus die komen niet in aanmerking voor woningbouw. Combinatie95 pleit ervoor om het gebied ten zuiden / zuidwesten van Esch te bekijken voor gebiedsontwikkeling, waarbij meerdere doelen bereikt kunnen worden: versterking beekdal i.c.m. met een aantal punten uit het leefbaarheidsplan van PEP, zoals woningbouw en een groene ring rond Esch. Omdat bij de kleinere kernen slechts beperkte uitbreidingen mogelijk zijn, wil Combinatie95 deze wel laten aansluiten bij de behoefte in die kernen. Hiervoor dient Combinatie95 samen met CDA, PvdA/GL en D66 een amendement in met de titel “bouwen voor lokale behoefte”.

Om tot 2032 ongeveer 2300 woningen te bouwen moeten kansen om binnen bestaande kernen te bouwen zeker worden benut, maar ook uitbreiden is nodig om die doelstelling te halen. Boxtel NW is een zoekgebied voor een nieuwe woonwijk op de korte tot middellange termijn. Op de langere termijn is het gebied Boxtel Zuid in beeld voor o.a. wonen. Om onze kansen voor woningbouw te verbeteren dienen Combinatie95, SP, CDA en D66 Amendement “versnel zoekgebied Boxtel zuid” in.

In het onderzoek naar uit- en inbreidingslocaties wordt er ook gekeken of de huidige voorzieningen wel volstaan of dat er daarin ook uitbreiding moet komen. Onder voorzieningen vallen natuurlijk winkels, scholen, sportvoorzieningen en een goede infrastructuur, maar ook voldoende groen in de wijk, ontmoetingsplekken en ommetjes. Bij met name het bouwen voor senioren wordt er speciaal op gelet dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn. Naast het bouwen van nieuwe woningen moeten we ook inzetten op duurzame herontwikkeling van verouderde woonwijken. Bijv. door ze beter te isoleren en van het gas af te halen. Ook is gebruik van duurzame en circulaire materialen en laadpunten aanleggen voor elektrische auto’s en fietsen belangrijk. Hierdoor krijgen onze inwoners lagere energiekosten, meer comfort en schonere lucht.