Jaarrekening 2024 en Kadernota Boxtel 2026-2029

Onze gemeente heeft in 2024 mooie resultaten bereikt en weer stappen gezet in de realisatie van de doelstellingen uit het beleidsakkoord. Tegelijkertijd is er financieel verantwoord beleid gevoerd, waarbij we nu anticiperende maatregelen nemen gezien de teruglopende Rijksmiddelen. Complimenten daarvoor aan het college.

We zien dat de reserve goed gevuld is doordat we de afgelopen jaren telkens geld overhouden. Tegelijk komt dat ook omdat niet alle voorgenomen plannen daadwerkelijk worden uitgevoerd. We roepen het college dan ook op om nog realistischer te begroten en dit al in de komende begroting door te voeren.

Op het gebied van duurzaamheid is zichtbaar dat Boxtel grote ambities heeft, die zich vertalen naar acties in de wijken. Met buurtteams via Buurkracht, het Groener Gras Festival, warmtecafés en “Team Geel” wordt actief ingezet op betrokkenheid van inwoners. Tegelijk zien we dat het werkbudget voor klimaatadaptatie vanaf 2027 wordt verlaagd, met risico op vertraging in uitvoeringsagenda’s zoals de warmtetransitie. Wel wordt er stevig geïnvesteerd in verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, met jaarlijks 1,8 miljoen euro.

Ook in 2024 zijn er binnen het sociaal domein in Boxtel belangrijke stappen gezet. Combinatie95 is positief over de inzet op het stimuleren van openbaar vervoer, fietsgebruik en kilometervergoedingen binnen het leerlingenvervoer. Dit leidde tot minder vervoersbeschikkingen en een sluitende jaarafrekening. We waarderen dat onze zorgen over mogelijke onrust door individuele vervoersplannen zijn meegenomen. De inzet van vaste consulenten en deelname aan de regionale werkgroep zijn waardevolle stappen. Tegelijkertijd blijven we kritisch: bij nieuwe beleidsregels voor 2026-2027 moet toegankelijkheid voorop blijven staan.

Voor de nieuwbouw van de Willibrordusschool in Esch is in 2024 het voorlopig ontwerp vastgesteld en recent hebben we als raad ingestemd met het investeringskrediet. Combinatie95 is trots op deze belangrijke stap richting een toekomstbestendige school. We waarderen de samenwerking tussen gemeente, schoolbestuur en raad, en complimenteren de wethouder met de voortvarende aanpak. Deze ontwikkeling is van grote waarde voor de kinderen, ouders en de gemeenschap van Esch, en sluit bovendien aan bij bredere ambities zoals woningbouw en duurzame voorzieningen.

Wat betreft de inburgering zijn we tevreden dat Boxtel voldoet aan de wettelijke verplichtingen. We roepen het college op om deze voorzieningen ook breder beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld aan inwoners met een migratieachtergrond, waaronder arbeidsmigranten – eventueel via uitbreiding van de WIN-punten.

De opvang van Oekraïense vluchtelingen blijft een grote opgave. Boxtel heeft 251 opvangplekken gerealiseerd. We moedigen het college aan om te blijven zoeken naar kwalitatief goede en duurzame opvanglocaties. En dit vervolgens ook goed uit te voeren en dus niet zoals dat nu loopt rondom de verbouwing aan de Stationsstraat.

Combinatie95 stelde recent artikel 37-vragen over mantelzorg, mede naar aanleiding van signalen uit onze Tafelpraat-bijeenkomsten. Veel mantelzorgers ervaren druk en weten niet altijd waar ze terechtkunnen. We zijn blij met de brede ondersteuning in Boxtel, zoals respijtzorg, informatievoorziening en aandacht voor jonge mantelzorgers en mantelzorgers met een migratieachtergrond. Tegelijkertijd baart het ons wat zorgen dat het mantelzorgbeleid onder de begroting bleef door uitval en uitgestelde projecten. We roepen het college op om deze ondersteuning structureel te borgen.

De economische ontwikkeling en leefbaarheid blijven ook speerpunten. In 2024 is samen met ondernemers en onderwijs een nieuwe Economische Agenda opgesteld. Evenementen zoals de Boeremert en het Bierpompfeest versterken niet alleen de economie maar ook het gemeenschapsgevoel. Het is goed dat de marktverordening en samenwerking met winkeliersverenigingen zijn vernieuwd en er op bedrijventerreinen gebiedspaspoorten zijn opgesteld. Tegelijkertijd vinden wij het vanuit Combinatie95 onvoorstelbaar dat in de enquête naar de Markt niet expliciet aan inwoners wordt gevraagd wat ze van een volledig autovrije markt zouden vinden. Wij en ook velen met ons blijven voorstander van een volledig autovrije markt en vinden dan ook dat dit serieus moet worden onderzocht. 

Qua leefbare ruimte zijn al enkele punten in deze bijdrage voorbij gekomen. Het is natuurlijk een onderwerp dat veel thema’s met elkaar verbindt. Wij zien ook terug dat het college hier hard aan werkt, complimenten daarvoor. Wel willen wij benadrukken dat de aandacht hier geen seconde mag verzwakken. Vanwege capaciteit, middelen en alle regels die we nu eenmaal hebben, lopen er altijd wat projecten achter of vertraging op. De jaarrekening van 2024 is op dit gebied ook vrij positief, maar dat is in veel gevallen ook doordat begroot geld niet uitgegeven is vanwege vertraging of dergelijke redenen. Hopelijk kunnen de doorgeschoven gelden komend jaar wel benut worden en is het resultaat van de begroting dichter tegen de 0 vanwege voltooide projecten.

Bij het programma Meewerkend Bestuur zetten we stappen richting een toegankelijke en moderne overheid, met een verbeterd klantcontactsysteem en website. Er is meer ruimte voor participatie en inzicht in financiën via kernindicatoren. Wel blijft de druk op de ambtelijke capaciteit aandacht vragen.

Vooruitkijkend naar de Kadernota 2026-2029 zien we dat Boxtel keuzes moet maken door structureel teruglopende middelen uit het gemeentefonds en stijgende zorgkosten. Er wordt sterk ingezet op preventie in het sociaal domein, onder meer via jeugdartsen, schuldhulp en vrijwilligersnetwerken. Dit is nodig want de kosten voor jeugdzorg en Wmo lopen verder op. Daarnaast kiest Boxtel ervoor om reserves in te zetten om structurele lasten op te vangen. Dat geeft nu ruimte, maar vraagt om zorgvuldig financieel beleid om onze weerbaarheid op langere termijn niet in gevaar te brengen.

De leefbaarheid blijft op peil met extra middelen zoals een flinke storting in de reserve voor scholen. Daarnaast wordt alvast gereserveerd voor een nieuwe sporthal en is er een grote investering voorzien in de bibliotheek.

Goed om te zien dat er in de kadernota extra geld wordt gereserveerd voor de wegen. Hier is op een aantal plekken in onze gemeente een echte inhaalslag te maken met als grootste doorn in het oog de Boxtelseweg/Nieuwstraat in Liempde. Onze vraag is dan ook of deze weg door te schuiven in de planning eerder aan de beurt kan komen. Want de lapmiddelen die nu steeds worden toegepast zijn ontoereikend.

De gelukkig grote extra investering in het IHP vanwege onderhoud aan scholen lichten wij uit, omdat wij dat een belangrijk onderwerp vinden. Maar ook goed om te zien dat er ter compensatie een maatregel wordt getroffen. Verder blijven wij er op hameren dat woningbouw op alle manieren mogelijk ondersteund moet worden. Hoe groot een project ook is, alle opties tot nieuwbouw, herinrichting of herbestemming verdienen onze overwegingen en eventuele medewerking.

Voorzitter, deze Kadernota laat zien dat we een goed evenwicht weten te vinden tussen zorgen voor onze inwoners, blijven investeren in leefbaarheid en het op orde houden van de financiën.

Om vertraging in de aanpak van klimaatadaptatie te voorkomen steunden we het amendement om de voorgestelde bezuiniging op het werkbudget terug te draaien. Deze werd aangenomen en daar zijn we blij mee!

Ook vonden we steun voor ons mee ingediende amendement om de spelregels voor een verhuizing i.k.v. de WMO te wijzigen en minder strikt te maken.

Daarnaast stemden we in met de motie om het concept ‘Van Thuis Uit’ van Zorggroep Elde Maasduinen te omarmen en met de motie ‘Op weg naar een autovrije markt’. Ook deze beide moties werden aangenomen.