Maandelijks archief december 2024

Alle succesvolle beschavingen zijn gebaseerd op een vijftal pijlers, te weten: voedsel, informatie, transport, arbeid of energie en materialen. En op al deze gebieden gaat de komende tijd veel veranderen. Zo verwacht men een omslag naar voeding met meer plantaardige eiwitten, omdat dit gezonder is en beter voor het milieu, en gaat kweekvlees en melkeiwitten uit reactorvaten doorbreken. Qua informatie worden nu de grote mogelijkheden en bedreigingen van kunstmatige intelligentie en quantum computers al zichtbaar. Transport en vervoer zal steeds vaker elektrisch worden en over een paar jaar ook zelfrijdend. Voor arbeid of energie gaan we steeds meer inzetten op robotisering en elektrificeren op hernieuwbare stroom. Zo verwachten netbeheerders dat in 2035 al onze stroom duurzaam opgewekt wordt. Momenteel gebruiken we ieder jaar meer grondstoffen dan de aarde kan aanvullen en dat is niet houdbaar. Materiaalgebruik moet daarom circulair worden, dus niet dumpen maar hergebruiken. Met deze omgevingsvisie kijken we 16 jaar vooruit en het is wel zeker dat we door de werkelijkheid ingehaald zullen worden. Verstandig dus om deze visie iedere 4 jaar te herijken. Om onze rol als raad bij de uitwerking te borgen dient Combinatie95 samen met CDA, D66, Balans en VVD een Motie in met als titel “rol van de raad”.

Boxtel staat voor enorme opgaves op o.a. het gebied van economie, woningbouw en landbouw. Combinatie95 vindt het belangrijk dat de realisatie van onze ambities niet ten kost gaat van de bescherming en het behoud van onze natuur. Goed dus dat de beken de ruimte zullen krijgen en dat de beekdalen niet in aanmerking komen voor woningbouw of andere ontwikkelingen.

Extreme weersomstandigheden zullen steeds vaker voorkomen. De kans op periodes met droogte en ook op hoogwater en overstromingen zal daarmee aanzienlijk toenemen. Klimaat-adaptieve maatregelen, zoals het laten infiltreren en beter vasthouden van water zijn daarom echt nodig. De Boxtelse natuurgebieden en met name de Kampina staan erg onder druk door verdroging en te veel stikstof. Goed dat er nadrukkelijk aandacht is om de biodiversiteit van onze natuurgebieden te vergroten en ze, waar mogelijk, te verbinden. Hierdoor blijft recreatie in onze natuurgebieden voor toekomstige generaties nog steeds mogelijk, zonder verstoring van de natuur.

Tijdens de participatie heeft 78% van de ruim 600 deelnemers aangegeven te willen dat Boxtel uiterlijk in 2040 energieneutraal is. Maar in de omgevingsvisie staat een soort ontsnappingsclausule  om ‘’ten minste’’ gelijk te lopen met de ambities van het Rijk en zij gaan voor 2050. Combinatie95 vindt dat we wel iets moeten doen met het zeer duidelijke signaal van onze inwoners en bovendien is al duidelijk dat na 2030 gemeenten bij ruimtelijke ontwikkelingen hun energie opwek plannen concreet moeten maken. Dit nalaten zal onze ambities op het gebied van nieuwe woningen, economie en elektrisch vervoer ernstig vertragen. Daarom dient Combinatie95 samen met SP, PvdA/GL en D66 een amendement in om uiterlijk in 2040 energieneutraal te zijn.

Ook onze mobiliteit moet een omslag maken naar duurzame energie. Daarvoor schaarse groene waterstof als brandstof te gebruiken is, volgens de duurzame waterstofladder, onverstandig. Bij de opwek van waterstof, verbranding of weer omzetten naar stroom gaat veel energie verloren. Wij willen de deur openhouden om de meest efficiënte en rendabele optie te kunnen kiezen. We dienen daarom samen met de SP, PvdA/GL, D66 amendement “duurzame energie voor vervoer” in.

Ook voor bedrijventerreinen hebben we te maken met schaarse grond en Combinatie95 staat daarom achter de keuze om bedrijven die veel ruimte innemen en weinig meerwaarde hebben voor Boxtel, te weren. Focus op banen die aansluiten bij de opleidingsachtergrond van onze inwoners vinden we goed. En ook de inzet op bedrijven die iets toevoegen want dit zou indirect moeten voorkomen dat het aantal laagbetaalde arbeidsmigranten toeneemt. Maar het is beter dat expliciet te benoemen en daarvoor dient Combinatie95 samen met SP, PvdA/GL, D66 amendement “Instroom laagbetaalde arbeidsmigranten ontmoedigen in.

Voor de versterking van het dorpshart van Boxtel is een aantrekkelijk en compact centrum het juiste uitgangspunt. Voor het aantrekken van bezoekers van buiten is een aantrekkelijke route van het station naar het centrum belangrijk, met name voor voetgangers. Ook voldoende parkeerplaatsen rondom het station en in de nabijheid van het centrum en goede fietsverbindingen tussen de 4 kernen zouden moeten bijdragen aan de versterking van het dorpshart.

In de hoofdstukken ‘krachtige economie” en “landelijk gebied” krijgt de agrarische sector aandacht voor: de ontwikkelingsrichting van bestaande bedrijven, voor de mogelijkheden voor omschakeling en voor stoppende agrariërs. We zijn het niet met de ZLTO eens dat er uitgegaan wordt van een negatieve beeldvorming van de huidige land- en tuinbouw. We begrijpen wel dat zij zich afvragen wat dit allemaal betekent voor bestaande bedrijven en hun mogelijke opvolgers. De aandacht voor bodem en water en een gezonde leefomgeving wordt steeds groter. Hoewel daar al door veel agrariërs grote stappen zijn gezet is er nog meer nodig. Wij denken dat er echt nog voldoende mogelijkheden en kansen liggen. Dit staat niet in deze visie maar zal nader uitgewerkt worden in het programma landelijk gebied.

De omgevingsvisie trapt af met: “In de gemeente Boxtel is het prettig wonen én goed werken.” Wat ons betreft hoort daar ook nog “goed leven” bij. Wonen gaat alle mensen aan en daarom is een duidelijke visie en deze proberen te realiseren heel belangrijk. Hoe moeilijk de opgave ook is, in dit document worden gelukkig enkele duidelijke piketpaaltjes uitgezet om de gemeente Boxtel met haar kernen Esch, Liempde en Lennisheuvel van een leefbare en duurzame woonomgeving te voorzien. Die kernen en wijken van Boxtel zijn, zoals een inspreker het noemde, de “parels” van de gemeente. Ze hebben unieke cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten waar we goed voor moeten zorgen zodat we deze blijvend kunnen koesteren. De uitstraling wordt bepaald door de inrichting, de gebouwen en het groen. Met name het groen kan in veel wijken en kernen versterkt worden. Inwoners voelen zich prettiger in een groene omgeving en het helpt tegen hittestress, bij opvang van water, voor de biodiversiteit en geeft ook mogelijkheden om te bewegen en elkaar te ontmoeten.

Combinatie95 vindt de vitaliteit van kernen en wijken enorm belangrijk. Doorgaand gemotoriseerd verkeer wordt zoveel mogelijk geweerd maar nog beter nog zou het zijn als de kernen en wijken als eindbestemming benoemd worden. We zien dat in de kernen Lennisheuvel, Esch en Liempde de voorzieningen onder druk staan. Het toevoegen van woningen draagt indirect bij aan het in stand houden en versterken van voorzieningen zoals scholen, gemeenschapshuizen, sportclubs en andere verenigingen. In Boxtel staan een aantal grote uitbreidingslocaties gepland en zowel Lennisheuvel als Liempde hebben nog een duidelijk zoekgebied voor woninguitbreiding. Esch is omringd door beekdalen dus die komen niet in aanmerking voor woningbouw. Combinatie95 pleit ervoor om het gebied ten zuiden / zuidwesten van Esch te bekijken voor gebiedsontwikkeling, waarbij meerdere doelen bereikt kunnen worden: versterking beekdal i.c.m. met een aantal punten uit het leefbaarheidsplan van PEP, zoals woningbouw en een groene ring rond Esch. Omdat bij de kleinere kernen slechts beperkte uitbreidingen mogelijk zijn, wil Combinatie95 deze wel laten aansluiten bij de behoefte in die kernen. Hiervoor dient Combinatie95 samen met CDA, PvdA/GL en D66 een amendement in met de titel “bouwen voor lokale behoefte”.

Om tot 2032 ongeveer 2300 woningen te bouwen moeten kansen om binnen bestaande kernen te bouwen zeker worden benut, maar ook uitbreiden is nodig om die doelstelling te halen. Boxtel NW is een zoekgebied voor een nieuwe woonwijk op de korte tot middellange termijn. Op de langere termijn is het gebied Boxtel Zuid in beeld voor o.a. wonen. Om onze kansen voor woningbouw te verbeteren dienen Combinatie95, SP, CDA en D66 Amendement “versnel zoekgebied Boxtel zuid” in.

In het onderzoek naar uit- en inbreidingslocaties wordt er ook gekeken of de huidige voorzieningen wel volstaan of dat er daarin ook uitbreiding moet komen. Onder voorzieningen vallen natuurlijk winkels, scholen, sportvoorzieningen en een goede infrastructuur, maar ook voldoende groen in de wijk, ontmoetingsplekken en ommetjes. Bij met name het bouwen voor senioren wordt er speciaal op gelet dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn. Naast het bouwen van nieuwe woningen moeten we ook inzetten op duurzame herontwikkeling van verouderde woonwijken. Bijv. door ze beter te isoleren en van het gas af te halen. Ook is gebruik van duurzame en circulaire materialen en laadpunten aanleggen voor elektrische auto’s en fietsen belangrijk. Hierdoor krijgen onze inwoners lagere energiekosten, meer comfort en schonere lucht.

Vanuit onze partij organiseren we verschillende initiatieven om in goed contact te staan met onze inwoners en te weten wat er leeft. Daarom organiseert Combinatie95 verschillende activiteiten zoals Prikpraat, Fietspraat en onlangs zijn we gestart met Tafelpraat. Met het initiatief Tafelpraat gaan wij gericht in gesprek met betrokken inwoners over uiteenlopende thema’s die spelen in onze gemeente. In totaal zullen we over negen thema’s in gesprek gaan met onze inwoners. Tot nu toe hebben we twee
sessies gehouden, waarvan de eerste rondom het thema Verenigingsleven & Leefbaarheid. Tijdens deze avonden hebben we waardevolle en levendige discussies gevoerd, waaruit ook weer onderlinge initiatieven en ook vragen zijn ontstaan. Vanuit het thema Verenigingsleven & Leefbaarheid zijn we onder andere in gesprek gegaan over dezelfde uitdagingen en opgaven die er bij verenigingen zijn en wie daarin welke rol kan spelen. Daaruit kwamen een aantal vragen voor het College en deze zijn later aangevuld met de antwoorden:

Vraag 1. Verenigingen staan op meerdere thema’s voor dezelfde uitdagingen (bijv. vinden van vrijwilligers, bestuursleden, exploitatie en onderhoud accommodatie). Op welke wijze faciliteert en ondersteunt de gemeente hierin de verenigingen en ziet het college kansen om te intensiveren?

De gemeente ondersteunt de verenigingen o.a. via het vrijwilligerssteunpunt Boxtel. Zij ondersteunt vrijwilligersorganisaties bij het vinden en werven van nieuwe vrijwilligers met een vacaturebank, adviesgesprekken, de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en de vrijwilligersverzekering. Daarnaast zorgen zij onder meer met het aanbieden van trainingen en workshops vanuit de vrijwilligersacademie. Onlangs is een pilotproject Bestuurdersbuddy’s gestart ter ondersteuning van besturen van verenigingen en vrijwilligersorganisaties en individuele bestuurders. Hierdoor voelen de besturen en bestuurders zich gesteund, verbeteren hun vaardigheden en wordt de continuïteit beter gewaarborgd. In 2025 ontwikkelen we ook een nieuw platform voor het ondersteunen en enthousiasmeren van de vrijwilligersactiviteiten. Zodat we verenigingen nog beter kunnen ondersteunen bij het matchen van vraag en aanbod van vrijwilligersactiviteiten.
Ook verzorgt de gemeente groot onderhoud aan de accommodaties, bij de velden en gebouwen die worden gehuurd van de gemeente. Voor zowel de velden als de gebouwen is door uw raad recent een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) vastgesteld. Die plannen zijn de basis voor de jaarlijkse gesprekken met de verenigingen over exploitatie en onderhoud. Op die manier weet men waar men aan toe is. Het komend jaar wordt er een verduurzamingsplan voor het gemeentelijke vastgoed voorgelegd aan uw raad. Daarnaast is het voor (sport)verenigingen mogelijk om een Stimulering Bouw en Onderhoud van Sportaccommodaties (BOSA) subsidie aan te vragen. Deze helpt verenigingen in de kosten van verduurzamen en onderhouden van de accommodaties. Informatie daarover wordt breed gedeeld op de gemeentelijke website.
Ook staat de vaststelling van accommodatiebeleid op de rol, waarin er gestreefd wordt naar uniformering van omgang met maatschappelijk vastgoed en de ondersteuning daarbij. Dit jaar starten we een proces om samen met de gemeenschapshuizen een gezamenlijk missie- en visiedocument op te stellen, met daaropvolgend een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren, inclusief een financieel kader. Doel van dit proces is om vanuit de huidige situatie een visie te bepalen op de toekomstige rol en betekenis van gemeenschapshuizen in hun omgeving. Deze rol en betekenis beschrijven we vanuit het perspectief en de behoefte van de wijk(bewoners).

Vraag 2. De ervaringen met de wijkmakelaars zijn positief, maar tegelijkertijd wordt ervaren dat ‘hoe verder in de organisatie, des te lastiger het wordt’. We horen vaak terug dat er voor mogelijkheden hoofdzakelijk binnen het eigen domein wordt gekeken. Als voorbeeld de vergroening van een pleintje, waarbij de reactie was dat er geen budget beschikbaar was (vanuit openbare ruimte) maar later werd het pleintje wel heringericht vanuit de pot klimaatadaptie. Dit is moeilijk uitlegbaar en daarom vindt Combinatie95 het belangrijk dat de integrale en verbindende manier van werken van de wijkmakelaar ook verder in de organisatie wordt doorgevoerd. Welke stappen worden hierin vanuit de organisatie gezet?

Enkele stappen die we in dit kader al gezet hebben en nog gaan zetten:

• Op 6 maart 2024 stelde het dagelijks bestuur van MGD het bedrijfsplan Samen Dichtbij vast. In dit plan staat hoe we samen (besturen, inwoners, medewerkers) invulling geven aan de maatschappelijke opgaven en bestuurlijke ambities van onze gemeenten. De raden zijn hier tijdens de informatieavond MGD op 22 mei 2024 over geïnformeerd. Vanuit Samen Dichtbij werken we aan de verbinding in de organisatie. Elkaar ontmoeten en leren kennen staan hierbij centraal. De teammanagers zijn een belangrijke schakel in het integraal samenwerken. Met de managers hebben we het afgelopen jaar in een intensief traject gewerkt aan de wijze waarop we met elkaar integraal sturing geven aan de organisatie.
• We pakken steeds vaker onderwerpen projectmatig op in onze organisatie en we starten met programmatisch werken. Door projectmatig en programmatisch te werken, met medewerkers uit verschillende teams en met verschillende rollen, werken we meer integraal aan vraagstukken. We trainen onze medewerkers hierin.
• Ten slotte starten we begin 2025 met de initiatieventafel, waar collega’s vanuit de diverse disciplines met elkaar naar initiatieven kijken. Zo maakt het niet uit waar een vraag of initiatief binnenkomt, ze worden dan altijd integraal opgepakt. De wijkmakelaar vervult de rol van procesregisseur binnen deze initiatieventafel.

Vraag 3. De gemeente wordt met regelmaat als een ‘blackbox’ ervaren. Bij een initiatief of vraag waarvan wordt gezegd dat men ermee aan de slag gaat, kan het vervolgens lang stil blijven. Een belangrijk aandachtspunt is en blijft daarom communicatie. Daarbij zou het uitgangspunt moeten zijn ‘zeggen wat je doet en doen wat je zegt’. Hoe wordt hier binnen de organisatie aandacht aan besteed en op gemonitord dat dit de standaard houding is/wordt?

Binnen de organisatie is een visie op dienstverlening vastgesteld. Daaruit is een uitvoeringsplan dienstverlening ontwikkeld. Beide zijn gedeeld met de raad. Binnen het uitvoeringsplan dienstverlening is pijler 3 ‘DNA van onze dienstverlener’, opgenomen. Vanuit deze pijler zoomen we in op het stuk houding en gedrag dat wij vinden passen bij het DNA van onze dienstverleners, uiteraard gekoppeld aan verschillende activiteiten voor de totale organisatie. Een van de onderwerpen van de DNA van onze dienstverlener is het nakomen van afspraken.
Monitoring van houding en gedrag valt samen met het signaleren van onze klantsignalen. Wij nodigen daarbij iedereen uit die in aanraking komt met de gemeente en die een positieve ervaring heeft of die vastgelopen is, om dat bij het contact met de gemeente aan te geven. Dit kan specifiek op onze website via het online contactformulier ‘opmerking, tip of compliment’ of bij onze medewerkers van het contactcentrum. Via deze kanalen houden we zicht op waar het misgaat en sturen wij daar actief op bij. Een aantal zaken zijn al in gang gezet en een aantal pakken we nog op.